मेलघाटच्या जंगलात ८०० फूट उंचीवर २० बोरिंग ! जलविद्युत प्रकल्पावरून खळबळ जल, जंगल, जमीन वाचवण्यासाठी पर्यावरण संघटना व पत्रकारांची टीम पोहोचली दुर्गम डोंगरावर
युवा मेलघाट न्यूज नेटवर्क –
मेलघाट / अमरावती – मेलघाटच्या अतिदुर्गम आड नदी क्षेत्रात प्रस्तावित जलविद्युत प्रकल्पामुळे आता मोठी खळबळ उडाली आहे. प्रकल्पाचे प्रत्यक्ष काम कुठे आणि कसे सुरू आहे, हे पाहण्यासाठी आदिवासी पर्यावरण संघटना आणि पत्रकारांची एक संयुक्त टीम घनदाट जंगल व अवघड डोंगरवाटा पार करून घटनास्थळी पोहोचली.
टीमच्या पाहणीनुसार, डोंगराळ भागात मोठ्या प्रमाणावर ड्रिलिंग मशीनच्या साहाय्याने स्टोन टेस्टिंगचे काम सुरू आहे. आतापर्यंत या ठिकाणी सुमारे १६ ते २० बोरिंग करण्यात आल्याचा दावा टीमने केला आहे. जमिनीच्या आत जवळपास २५० मीटरपर्यंत ड्रिलिंग झाल्याची माहितीही समोर आली आहे.
कागदावर आड नदी, प्रत्यक्ष काम १००० फूट उंचावर
शासकीय कागदपत्रांमध्ये प्रकल्पाचे ठिकाण आड नदी असे दाखवले जात आहे. मात्र प्रत्यक्ष कार्यस्थळ हे आड नदी गावापासून सुमारे एक हजार फूट उंचीवर असल्याचे टीमचे म्हणणे आहे.
तिथपर्यंत जाण्यासाठी कोणताही वाहन रस्ता नाही. सागवान आणि अर्जुनाच्या घनदाट जंगलातून, दगड-धोंड्यांच्या खडबडीत वाटेने आणि उभ्या चढणीने पायीच जावे लागते. या दुर्गम वाटेने जाण्यासाठी टीमला तब्बल सहा तास लागले. सकाळी ११ वाजता सुरू झालेली पायी पाहणी दुपारी सुमारे ५ वाजता आड नदीला पोहोचल्यानंतर संपली.
चंदीगडच्या कंपनीकडून स्टोन टेस्टिंग सुरू असल्याचा दावा
पाहणी दरम्यान कार्यस्थळावर एक डझनहून अधिक ड्रिल मशीनच्या मदतीने खोदकाम आणि दगडांचे नमुने काढण्याचे काम सुरू असल्याचे दिसून आले.
या ठिकाणी चंदीगड येथील एका कंपनीचे कर्मचारी कार्यरत असल्याचा दावा टीमने केला आहे. कंपनीने एवढ्या उंचीवर बोरवेलही तयार केला आहे. बोरवेलमधून निघालेले पाणी डिझेल इंजिनच्या मदतीने ताडपत्रीने बनवलेल्या टाकीत जमा केले जाते. ड्रिलिंग दरम्यान सतत पाण्याचा वापर केला जात असल्याचेही दिसून आले.
मिळालेल्या माहितीनुसार, ड्रिलिंगसाठी डोंगरातून जमिनीच्या आत सुमारे ८०० ते ९०० फूटापर्यंत खोदकाम केले जात आहे. काढलेले दगडांचे नमुने विशेष पेट्यांमध्ये भरून तपासणीसाठी पाठवले जात आहेत. स्टोन टेस्टिंगचा अहवाल सकारात्मक आल्यावरच प्रस्तावित जलविद्युत प्रकल्पाचे पुढील टप्प्यातील काम पुढे नेले जाणार असल्याचे सांगण्यात येत आहे.
झाडांची कत्तल आणि जंगलाला आग लावल्याचा आरोप
पाहणी दरम्यान टीमला जंगलात झाडे तोडल्याच्या खुणा दिसल्या. काही ठिकाणी मोठी झाडे कापून पाडलेली होती. कार्यस्थळापर्यंत मशिनरी आणि इतर साहित्य पोहोचवण्यासाठी जंगलातील रस्त्यांमध्ये झाडे तोडण्यात आल्याचा आरोप करण्यात आला आहे. काही ठिकाणी लाकडांचे गठ्ठेही ठेवलेले दिसले.
स्थानिक ग्रामस्थांनी तोडलेली लाकडे डोक्यावर घेऊन घरी नेतानाचे दृश्यही समोर आले. याशिवाय जंगलाच्या काही भागात आग लावल्याच्या खुणा देखील मिळाल्या.
वन विभागाच्या देखरेखीचा आणि कारवाईचा अभाव असल्यामुळे जंगलात अशा प्रकारच्या हालचाली सुरू असल्याचा आरोप टीमने केला आहे. मात्र, झाडे तोडणे आणि आग लावणे या प्रकरणात संबंधित विभागाकडून अद्याप अधिकृत पुष्टी मिळालेली नाही.
झाडांवर नंबर आणि लाल खुणा
कार्यस्थळापर्यंत पोहोचण्यासाठी कंपनीकडून जंगलातील झाडांवर आणि वाटेतील दगडांवर लाल रंगाने खुणा करण्यात आल्या आहेत. काही झाडांवर टिनच्या छोट्या पट्ट्या लावून क्रमांकही लिहिले आहेत. याच खुणांच्या आधारे कर्मचारी आणि मजूर दुर्गम डोंगराळ भागात ये-जा करतात.
ड्रिलिंग मशीन, डिझेल इंजिन, लोखंडी पाईप, पीव्हीसी पाईप आणि इतर जड साहित्य मजुरांनी आपल्या खांद्यावर उचलून अनेक किलोमीटरची उभी चढण पार करत कार्यस्थळापर्यंत पोहोचवले असल्याचे सांगण्यात आले.
टीमची मागणी काय ?
मेलघाटचे जंगल, वन्यप्राणी आणि आदिवासींची जमीन वाचवली जावी. कोणत्याही प्रकल्पापूर्वी संपूर्ण पारदर्शक चौकशी व्हावी, स्थानिक ग्रामस्थांना विश्वासात घ्यावे आणि वन विभागाने आपली भूमिका स्पष्ट करावी, अशी मागणी टीमने केली आहे.
मेलघाट हे वाघांचे घर आहे. जंगल वाचले तरच आदिवासी वाचेल, आणि आदिवासी वाचला तरच मेलघाट वाचेल, अशी भावना यावेळी व्यक्त करण्यात आली.
ही बातमी पाहणी टीमच्या दावे व उपलब्ध माहितीच्या आधारे तयार करण्यात आली आहे. संबंधित विभाग किंवा कंपनीची प्रतिक्रिया मिळताच ती प्रसिद्ध केली जाईल.
हरिसाल जवळ आज दिनांक १८/०११/२०१६ रोजी संध्याकाळ 6 वाजता वाघाचे दर्शन प्रवाश करताना घडले : सोशल मीडिया वर वायरल विडियो











