शासकीय कार्यक्रम आणि माध्यम: शासकीय कार्यक्रमांमध्ये प्रशासन, विभाग, जनता आणि पत्रकार यांच्यात चांगला समन्वय असणे ही आजच्या काळाची गरज आहे. माहितीपासून समन्वयापर्यंत, जनहितासाठी सहभाग आवश्यक.
युवा मेलघाट न्यूज टिम ब्युरो
धारणी. लोकशाहीमध्ये पारदर्शकता आणि जनसहभाग हे दोन महत्त्वाचे आधारस्तंभ आहेत. शासनामार्फत राबविण्यात येणाऱ्या विविध योजना, महापुरुषांच्या जयंती-पुण्यतिथी, महसूल दिन, आरोग्य शिबिरे आणि विकासात्मक कार्यक्रम हे तेव्हाच यशस्वी होतात जेव्हा त्यांची माहिती शेवटच्या व्यक्तीपर्यंत पोहोचते. आणि ही माहिती गावागावापर्यंत पोहोचवण्याचे सर्वात प्रभावी साधन म्हणजे माध्यमे होय. त्यामुळे शासकीय कार्यक्रमांमध्ये प्रशासन, विभाग, जनता आणि पत्रकार यांच्यात चांगला समन्वय असणे ही आजच्या काळाची गरज आहे.
शासकीय विभागांची भूमिका आणि माहिती देण्याचे दायित्व
महाराष्ट्र शासनाचे विविध विभाग वेळोवेळी जनहिताचे कार्यक्रम आयोजित करत असतात. माहिती व जनसंपर्क महासंचालन यांच्या मार्गदर्शक सूचनांनुसारही सर्व सार्वजनिक कार्यक्रमांची माहिती वेळेवर प्रसारमाध्यमांना उपलब्ध करून देणे अपेक्षित आहे. यामुळे दोन फायदे होतात. पहिला, जनतेला योजना आणि कार्यक्रमाची संपूर्ण माहिती मिळते. दुसरा, शासनाकडून होत असलेल्या सकारात्मक कामांचा मोठ्या प्रमाणावर प्रसार होतो. यासाठी प्रत्येक कार्यालयाने कार्यक्रमाची तारीख, वेळ, ठिकाण आणि संपर्क अधिकाऱ्याची माहिती असलेले प्रसिद्धी पत्रक कमीत कमी २४ तास आधी सर्व पत्रकारांपर्यंत सामूहिक रित्या पोहोचवावे. यामुळे पारदर्शकता वाढेल आणि कोणत्याही प्रकारची संभ्रमाची स्थिती राहणार नाही.
जनतेचा अधिकार आणि माहितीचे सक्षमीकरण
भारतीय संविधान आपल्याला माहितीचा अधिकार देतो. महसूल दिनाच्या दिवशी नागरिक आपल्या समस्या घेऊन येऊ शकतात, आरोग्य शिबिरात मोफत तपासणी होऊ शकते किंवा कृषी विभाग कोणती नवीन योजना आणत आहे, ही माहिती वेळेवर मिळणे हा प्रत्येक नागरिकाचा अधिकार आहे.
जेव्हा माध्यमांच्या माध्यमातून ही माहिती मिळते तेव्हा शासकीय योजनांचा लाभ थेट पात्र व्यक्तीपर्यंत पोहोचतो. दलाल आणि मध्यस्थांची भूमिका आपोआप कमी होते.
पत्रकारांची जबाबदारी आणि कर्तव्य
पत्रकाराला लोकशाहीचा चौथा स्तंभ म्हटले जाते. शासन आणि जनता यांच्यात सकारात्मक दुवा बनणे हे त्याचे काम आहे. सार्वजनिक कार्यक्रमांचे वार्तांकन करणे आणि वस्तुनिष्ठ माहितीच्या आधारे बातमी जनतेपर्यंत पोहोचवणे हा पत्रकारांचा अधिकार आहे. त्याचबरोबर बातम्या संतुलित, तथ्याधारित आणि रचनात्मक पद्धतीने सादर करणे ही पत्रकारांची जबाबदारी देखील आहे. कार्यक्रमातील चांगल्या बाबींना अधोरेखित करण्यासोबतच काही सूचना असल्यास त्या देखील सकारात्मक भावनेने मांडल्या पाहिजेत.
चांगल्या समन्वयासाठी काही ठोस पावले
धारणी-मेळघाट क्षेत्रात शासन आणि माध्यम यांच्यात अधिक चांगला समन्वय साधण्यासाठी, तालुका आणि पंचायत समिती स्तरावर सर्व मान्यताप्राप्त आणि कार्यरत पत्रकारांचा एक अधिकृत व्हाट्सअप समूह तयार करावा. सर्व प्रसिद्धी पत्रके याचवर सामायिक केली जावीत. प्रत्येक महिन्याच्या सुरुवातीला पुढील महिन्यात होणाऱ्या संभाव्य शासकीय कार्यक्रमांची यादी पत्रकारांना उपलब्ध करून द्यावी. दर तीन महिन्यांनी प्रशासन आणि पत्रकारांची एक बैठक घ्यावी. यामध्ये शासन आपल्या योजना सांगेल आणि पत्रकार जमिनीवरील परिस्थितीचा आढावा देतील. दर महिन्याच्या १ तारखेला होणाऱ्या महसूल दिनाचा प्रचार ३० तारखेलाच करावा जेणेकरून जास्तीत जास्त नागरिक त्याचा लाभ घेऊ शकतील. शेवटी शासकीय कार्यक्रम ही केवळ औपचारिकता नाही. ते जनतेच्या जीवनात बदल घडवून आणण्याचे माध्यम आहे. अधिकारी माहिती देतील, माध्यमे ती जबाबदारीने प्रकाशित करतील आणि जनता त्याचा लाभ घेईल, हेच विकासाचे खरे चक्र आहे. युवा मेलघाट न्यूजची अपेक्षा आहे की धारणी प्रशासन या दिशेने पुढाकार घेईल आणि मेळघाटच्या जनतेला शासनाच्या प्रत्येक योजनेचा लाभ वेळेवर मिळेल. मेळघाटच्या विकासात सहभागी होण्यासाठी आम्ही प्रशासनासोबत खांद्याला खांदा लावून काम करण्यास नेहमीच तयार आहोत. ______________________________ लेखक : पत्रकार दीपक मालवीया दीपश्री
संपादक : युवा मेलघाट न्यूज
वेबसाईट : http://yuvamelghat.in
मेलघाट के अंचल से आम आदमी की बुलंद आवाज!
मो. 7875842661
